x
Sıralama seçin
Toplam 1596 ürün görüntüleniyor.
1 2 3 ... 7 ... 17 ... 40

Deneme

Deneme, bir konu hakkında duygu, düşünce ve fikirlerin kesin hükümler içermeyecek şekilde samimi bir dille okuyucuya aktarıldığı edebi metinlerdir. Deneme üslup ve türü bakımından farklı pek çok edebi metin türlerine yakındır. Bu sebeple de yazılması çok kolay değildir. Deneme yazılarının konusu genellikle edebiyat, sanat, kültür ve düşünce üzerinedir.

Bir deneme yazısının ufkunun geniş, kendine özgü ve genel bilgi birikimi ile dolu olması gerekir. Başka bir açıdan da yazarının kendi düşüncelerine olduğu kadar başkalarının düşüncelerine de saygı göstermesi gerekir. Yazar deneme konusunu içten bir üslup ile anlatmalıdır.

Hemen hemen her konuda kaleme alınan denemeler, yazarın kişisel görüş ve düşüncelerini ifade etmesine imkan tanır. Yazarın kaleme aldığı düşüncelerini kanıtlama zorunluluğu yoktur. Dünya Edebiyatı’nda Montaigne denemeleri ile birlikte bahsedilen modern deneme, Türk Edebiyatı’ndaki yerini Tanzimat Dönemi’nde almaya başlar. Geç bir tanışma olsa da özellikle Cumhuriyet Dönemi’nde edebiyat tarihimizin pek çok isminin ilgilendiği bir türdür.

Deneme türü kitaplar, okuyucuya yeni ufuklar açtığı için çok tercih edilir. Deneme okuma kitapları yazarın kendi kendine konuşuyormuşçasına yazdığı bir kitap çeşididir. Bu tür kitaplarda yazar yazdıklarını kanıtlamakla uğraşmaz. Fikir ve görüşlerini yalın bir dille ifade eder. Okuyucunun bu fikirleri kabul edip etmemesi tamamen okuyucuya bağlıdır. Okuyucu bu tür kitaplarla kendini yazarla kahve eşliğinde sohbet ediyormuş gibi hisseder.

Deneme Türünün Özellikleri

  • Denemelerin konusu sınırlandırılamaz.
  • Yaygın olarak edebiyat, sanat, bilim ve felsefe üzerine kaleme alınır.
  • Yazarın deneme konusunu iyi bir şekilde özümsemiş olması ve detaylı bir şekilde işlemesi gerekir.
  • Konu özgürce seçilir ve metinler öğreticidir.
  • İnsan ve toplumun yaşadığı doğum, ölüm, din, siyaset, savaş gibi her olay deneme konusu olabilir.
  • Deneme metninde yazarın ele aldığı konuyu kanıtlamasına gerek yoktur.

Deneme Türleri Nelerdir?

Deneme türü yazarlarının işledikleri konuya göre 3 tür deneme karşımıza çıkıyor.

  1. Kişisel duyarlılığı ve dikkati konu alan deneme türü; yazarın kendini sorguladığı denemelerdendir.
  2. Öğretici ve eleştirel deneme türü; bu türde eleştiriye yakın bir kişi, toplumun eksik ve hatalı yönlerini ele alır. Bazı yapıtlar ve sanatçılarla ilgili olan kişisel düşüncelerini aktarır.
  3. Toplumsal ve felsefi konuları ele alan bireysel düşünceyi aktaran deneme türü; bu deneme türü, bireyi ve yaşamı sorgular. Düşüncelerin ağırlıkta olduğu bir deneme türüdür.

Deneme Türü Yazarları Deneme Yazarının Özellikleri

Türk edebiyatında deneme türüyle de adından söz ettiren önemli yazarlar; Nurullah Ataç, Sabahattin Eyüboğlu, Nurettin Topçu, Salah Birsel, Vedat Günyol, Enis Batur, Cemil Meriç, Mehmet Salihoğlu, Uğur Kökden, Nermi Uygur, Ahmet Turan Alkan olarak karşımıza çıkıyor. Deneme türünde yazılan edebi metinlerde yazar tamamen kendi duygu ve düşünceleri üzerine yoğunlaşır. Deneme yazarının özellikleri aşağıdaki gibidir.

  • Denemelerde yazar kendisiyle konuşur gibi konuyu işler.
  • Düşüncenin ufku geniş ve kendine özgü bilgi birikimi içerir.
  • Deneme yazarı ele aldığı konuyu içtenlikle yazıya döker.
  • Deneme yazarı terimlerden ve felsefi kavramlardan uzak bir üslup kullanır.
  • Deneme yazarı denemen sonunda kesin bir yargıya, bir sonuca varmak zorunda değildir.
  • Deneme, herhangi bir konuda ufuk açma amacı taşır.
  • Denemeler okuması rahat düşünce yazılarıdır.
  • Deneme yazarı öne sürdüğü her düşünce ya da savı doğrulama, kanıtlama gibi bir kaygı taşımaz.
  • Deneme yazarının beslendiği çok sayıda kaynak vardır. Felsefe. sosyoloji tarih gibi temalar, olaylar ve bilimsel veriler olabilir.
  • Deneme yazarı başkalarının da düşüncelerine saygı gösterir.

Yazar dili doğru ve düzgün kullanmaya özen gösterir.

Devamı
T-Soft E-Ticaret Sistemleriyle Hazırlanmıştır.